Dấu hiệu của bệnh tiểu đường

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Văn A – Khoa nội tiết – Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM. 

Khát nhiều, uống nhiều, hay đói và sụt cân không rõ nguyên nhân… là các dấu hiệu sớm thường gặp ở người mới mắc bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, không phải lúc nào các dấu hiệu này cũng rõ ràng và dễ dàng phát hiện. Một vài lưu ý sẽ giúp người bệnh nhận biết sớm các dấu hiệu của bệnh tiểu đường, đồng thời giúp hạn chế nguy cơ gặp phải những biến chứng nguy hiểm. 

Những dấu hiệu thường gặp khi mắc bệnh tiểu đường là gì?

Một số dấu hiệu chung thường gặp khi mắc bệnh tiểu đường

Bệnh tiểu đường (hay còn được giới y khoa gọi là bệnh Đái tháo đường) là nhóm bệnh ảnh hưởng đến việc sử dụng đường (glucose) của cơ thể. Glucose đóng vài trò nguồn năng lượng quan trọng cho những tế bào cấu tạo nên cơ và mô. Đó cũng là nguồn nhiên liệu chính của não.

Nếu mắc bệnh tiểu đường, cơ thể chúng ta không tiết ra đủ lượng insulin hoặc không thể sử dụng insulin tốt như bình thường. Khi không có đủ insulin hoặc các tế bào ngừng đáp ứng với insulin, sẽ có quá nhiều đường ở trong mạch máu. Ngày qua ngày, việc nồng độ đường trong máu cao kéo dài có thể dẫn đến những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, như bệnh tim mạch, giảm thị lực và bệnh thận.

Hầu hết những biểu hiện sớm của bệnh tiểu đường là do nồng độ đường trong máu cao hơn bình thường. Các dấu hiệu cảnh báo có thể nhẹ và thoáng qua làm người bệnh không để ý. Một số người mắc tiền đái tháo đường, tiểu đường thai kỳ hoặc tiểu đường type 2 có thể không có triệu chứng hoặc triệu chứng nhẹ. Triệu chứng ở người bệnh tiểu đường type 1 có xu hướng đến nhanh và nghiêm trọng.

Một vài dấu hiệu ở bệnh tiểu đường type 1 và type 2 có thể gặp là:

• Khát nhiều & tiểu nhiều: nồng độ đường trong máu cao nên kéo nước ra khỏi tế bào, làm cho cơ thể mất nước. Thận thực hiện việc thải trừ đường dư ra khỏi cơ thể qua nước tiểu, gây ra tình trạng đi tiểu thường xuyên và khát nước thường xuyên
• Hay đói & cảm thấy mệt: cơ thể thiếu năng lượng nên thường xuyên thấy mệt, đồng thời kích thích cảm giác thèm ăn
• Sụt cân không định trước: cơ thể không sử dụng được đường trong máu nên bị thiếu hụt năng lượng
• Cảm thấy châm chích ở lòng bàn tay, bàn chân
• Khó chịu hoặc những thay đổi tâm trạng khác
• Nhìn mờ
• Khô miệng, khô da
• Chậm lành các vết thương
• Dễ nhiễm khuẩn, ở nướu, da và âm đạo

Một số lưu ý riêng liên quan đến nặng bệnh tiểu đường.

Bệnh tiểu đường thường được phân loại thành 3 nhóm chính: tiểu đường type 1, tiểu đường type 2 và tiểu đường thai kỳ. Mỗi phân loại có thời điểm xuất hiện triệu chứng và trở nặng khác nhau:

• Các triệu chứng bệnh tiểu đường type 1 biểu hiện và phát triển trong vài tuần đến vài tháng, và có thể trở nên nặng nhanh chóng. Bệnh thường khởi phát khi bệnh nhân là trẻ em, tuổi vị thành niên hoặc thanh niên, nhưng cũng có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào.
• Các triệu chứng của bệnh tiểu đường type 2 thường xuất hiện âm thầm và mất vài năm để phát triển. Một số người mắc bệnh nhưng không để ý thấy bất kỳ triệu chứng nào. Tiểu đường type 2 thường khởi phát ở người lớn, tuy nhiên, ngày nay càng có nhiều trẻ em và trẻ vị thành niên mắc bệnh.

Nồng độ đường máu cao trong thai kỳ thường không biểu hiện triệu chứng. Người bệnh có thể cảm thấy hơi khát nhiều hơn bình thường hoặc đi tiểu thường xuyên hơn. Khi mang thai, bác sĩ sẽ yêu cầu kiểm tra đái tháo đường thai kỳ vào khoảng tuần 24 đến 28 của thai kỳ, để tầm soát nguy cơ mắc bệnh.

Chẩn đoán bệnh tiểu đường như thế nào

Bộ Y tế Việt Nam khuyến cáo sử dụng 1 trong 4 tiêu chuẩn sau để chẩn đoán đái tháo đường:

1. Glucose huyết tương lúc đói (fasting plasma glucose: FPG) ≥ 126 mg/dL (hay 7 mmol/L). Bệnh nhân phải nhịn ăn (không uống nước ngọt, có thể uống nước lọc, nước đun sôi để nguội) ít nhất 8 giờ (thường phải nhịn đói qua đêm từ 8 -14 giờ), hoặc:
2. Glucose huyết tương ở thời điểm sau 2 giờ làm nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống 75g (oral glucose tolerance test: OGTT) ≥ 200 mg/dL (hay 11,1 mmol/L).
   Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống phải được thực hiện theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế thế giới: Bệnh nhân nhịn đói từ nửa đêm trước khi làm nghiệm pháp, dùng một lượng glucose tương đương với 75g glucose, hòa tan trong 250-300 ml nước, uống trong 5 phút; trong 3 ngày trước đó bệnh nhân ăn khẩu phần có khoảng 150-200 gam carbohydrat mỗi ngày.
3. HbA1c ≥ 6,5% (48 mmol/mol). Xét nghiệm này phải được thực hiện ở phòng thí nghiệm được chuẩn hóa theo tiêu chuẩn quốc tế.
4. Ở bệnh nhân có triệu chứng kinh điển của tăng glucose huyết hoặc mức glucose huyết tương ở thời điểm bất kỳ ≥ 200 mg/dL (hay 11,1 mmol/L).

Nếu không có triệu chứng kinh điển của tăng glucose huyết (bao gồm tiểu nhiều, uống nhiều, ăn nhiều, sụt cân không rõ nguyên nhân), xét nghiệm chẩn đoán a, b, d ở trên cần được thực hiện lặp lại lần 2 để xác định chẩn đoán. Thời gian thực hiện xét nghiệm lần 2 sau lần thứ nhất có thể từ 1 đến 7 ngày.

Tại Việt Nam, thường sử dụng phương pháp đơn giản và hiệu quả để chẩn đoán đái tháo đường là định lượng glucose huyết tương lúc đói 2 lần ≥ 126 mg/dL (hay 7 mmol/L).

Một số gợi ý các địa điểm thăm khám bệnh tiểu đường uy tín tại HCM

Phân khoa Nội tiết – Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM

Địa chỉ:

• Cơ sở 1: Số 215 Hồng Bàng, Phường 11, Quận 5, TP. Hồ Chí Minh.
• Cơ sở 2: Số 201 Nguyễn Chí Thành, Phường 12, Quận 5, TP. Hồ Chí Minh.
• Cơ sở 3: 221B Hoàng Văn Thụ , Phường 8, Quận Phú Nhuận, TP. Hồ Chí Minh.

Số điện thoại: 028 3855 4269 – 028 3955 5548

Thời gian làm việc: Từ 6h30 – 16h30 thứ 2 – thứ 6 và từ 6h30 – 12h vào thứ 7, chủ nhật nghỉ. Cấp cứu trực 24/7.

Khoa Nội tiết bệnh viện Đại học Y dược TP. Hồ Chí Minh là địa chỉ chuyên khám và điều trị cho các bệnh nhân mắc bệnh lý về nội tiết. Trong đó, khám chữa bệnh tiểu đường đang là thế mạnh của khoa và luôn nhận được sự quan tâm rất lớn của người bệnh.

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương

Địa chỉ: 468 Nguyễn Trãi, Phường 8, Quận 5, TP. Hồ Chí Minh.

Số điện thoại: 028 3922 4332

Thời gian làm việc: Thứ 2 đến thứ 7 làm từ 7h30 – 12h và 13h – 16h30.

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương là một trong những bệnh viện đa khoa lớn tại khu vực phía Nam. Với sự hình thành, phát triển lâu dài, bệnh viện luôn không ngừng nỗ lực, bồi dưỡng tay nghề, chuyên môn cho các bác sĩ để trở thành địa chỉ khám chữa bệnh tin cậy cho các bệnh nhân tiểu đường nói riêng và các bệnh lý khác nói chung.

Bài viết tham khảo nguồn: medscape.com, webmd.com, cdc.gov